Superfoods a dieta trzustkowa – co warto jeść, a czego unikać?

Jeśli zmagasz się z problemami trzustki, czy to po epizodzie zapalenia, czy przy przewlekłych dolegliwościach, dobrze wiesz, że jedzenie potrafi być wyzwaniem. Co można jeść, a co może zaszkodzić? Jak jeść, by nie tylko nie pogorszyć sytuacji, ale naprawdę sobie pomóc? Dobra wiadomość jest taka, że wcale nie trzeba wywracać diety do góry nogami ani wymyślać skomplikowanych dań. Wystarczy przyjrzeć się temu, co już dobrze znamy i wykorzystać moc składników, które naturalnie wspierają organizm. Tak właśnie działają superfoods, czyli żywność, która jest szczególnie odżywcza i działa przeciwzapalnie. Sprawdź poniżej, które z tych produktów wybrać w diecie dla trzustki, by nie obciążały trawienia i zobacz przykładowy jadłospis.

Trzustka – co robi i jak wpływa na nasze zdrowie?

Trzustka odpowiada za dwa niezwykle ważne zadania: trawienie i regulację poziomu cukru we krwi. Produkuje enzymy, które rozkładają węglowodany, tłuszcze i białka, a także hormony – insulinę i glukagon, dzięki którym organizm potrafi utrzymać właściwy poziom cukru. Gdy trzustka zaczyna niedomagać, szybko pojawiają się nieprzyjemne skutki. Biegunki, wzdęcia, bóle brzucha, spadek masy ciała czy niedobory witamin to tylko niektóre z nich. U wielu osób rozwija się też cukrzyca, bo organizm nie radzi sobie z przetwarzaniem glukozy. Właśnie dlatego odpowiednio dobrana dieta ma tak duże znaczenie. Może łagodzić objawy, wspierać trawienie, zapobiegać wahaniom glukozy i pomagać w regeneracji. Ważne, by była to dieta lekkostrawna, dobrze tolerowana, bogata w składniki odżywcze i przeciwzapalna.

Jak superfoods wspierają trzustkę? Jakie wybierać?

Superfoods nie są cudownym lekarstwem, ale w diecie trzustkowej naprawdę pomagają. To naturalne produkty, które nie obciążają układu pokarmowego, a jednocześnie dostarczają mnóstwo wartości: witamin i minerałów. A kiedy trzustka potrzebuje ukojenia, o to właśnie chodzi.

W codziennym menu dobrze sprawdzają się produkty, które dobrze znamy. Do korzystnych superfoods dla trzustki zaliczają się płatki owsiane, banany, ziemniaki, pomidory czy cukinia. Są lekkie, łagodne, dobrze tolerowane, a jednocześnie wartościowe. Warto też zajrzeć do listy superfoods dla żołądka – wiele z nich działa kompleksowo, łagodząc cały układ trawienny, w tym trzustkę. Do tego imbir, kurkuma czy czystek, które mają działanie przeciwzapalne. Można je dodawać do gotowanych dań lub pić w formie naparu.

W diecie trzustkowej nie unikamy tłuszczu, ale wybieramy jego odpowiednią formę. Olej lniany bogaty w omega-3 czy olej z czarnuszki, dodany na zimno do warzyw lub kaszy, to dobry i bezpieczny wybór. Są jednak produkty, które mimo wielu zalet mogą być zbyt ciężkie, na przykład orzechy nerkowca. Dlatego przy problemach z trzustką liczy się nie tylko to, co jemy, ale też jak to przygotujemy i ile tego zjemy.

Dokładne opisy poszczególnych składników i ich właściwości znajdziesz w szczegółowym artykule o superfoods w codziennej diecie.

Kaloryczność i przykładowy jadłospis dla osób z problemami trzustkowymi na bazie superfoods

W kwestii diety trzustkowej wiele osób ma wątpliwości: czy jeść mniej, czy może wręcz przeciwnie? Ograniczać kalorie, czy skupić się raczej na odżywieniu? Prawda jest taka, że organizm w takim stanie potrzebuje przede wszystkim wsparcia. Jeśli układ trawienny nie działa sprawnie i pojawiają się biegunki, łatwo o niedobory i osłabienie. A wtedy zbyt niska kaloryczność tylko pogarsza sytuację.

Dlatego nie chodzi o głodówkę, tylko o to, by dostarczyć sobie to, czego naprawdę potrzebujemy. Klucz to nie obciążać trzustki, utrzymać siły i w miarę stabilny poziom cukru. To da się to zrobić, nawet bez ważenia każdego składnika i rezygnacji z przyjemności jedzenia. Poniżej znajdziesz przykład, jak może wyglądać dzień zbilansowanego, łagodnego odżywiania z uwzględnieniem wartościowych superfoods:

• Śniadanie (ok. 430 kcal): Owsianka na napoju ryżowym (35 g płatków owsianych, 20 g płatków ryżowych, 200 ml napoju) z połową dojrzałego banana, 1 łyżeczką oleju lnianego, 30 g musu z pieczonego jabłka, świeżym imbirem i szczyptą cynamonu.
• II śniadanie (ok. 230 kcal): 1,5 kromki jasnej bagietki z twarożkiem (50 g twarogu wymieszanego z 10 g jogurtu naturalnego) i 2–3 plastrami sparzonego pomidora bez skórki, do tego 1 mandarynka (filetowana, bez błonek i pestek) oraz napar z czystka.
• Obiad (ok. 500 kcal): Gotowana pierś z kurczaka (130 g), purée z ziemniaków (220 g gotowanych ziemniaków z 1 łyżeczką masła), duszona cukinia i marchew (po 75 g), sałatka z rukolą i natką pietruszki z dodatkiem 1 łyżeczki oleju lnianego.
• Podwieczorek (ok. 130 kcal): Mus z pieczonego jabłka (100 g) z odrobiną imbiru i cynamonu, 2 biszkopty, napar z czystka lub rumianku.
• Dodatkowy podwieczorek (ok. 130 kcal): Budyń waniliowy na chudym mleku (150 ml mleka, 1 łyżka skrobi ziemniaczanej, naturalna wanilia), podany z 2 sucharkami pszennymi.
• Kolacja (ok. 470 kcal): Kasza jaglana (70 g suchej) z gotowaną dynią (60 g), gotowaną marchewką (60 g) i duszonym szpinakiem (60 g), doprawione 1 łyżeczką oleju z czarnuszki, natką pietruszki i majerankiem. Do tego napar z pokrzywy.

Łącznie: ok. 2000 kcal

Bezpieczna dieta dla trzustki – dieta lekkostrawna od MediDieta

Układanie diety przy problemach z trzustką to spore wyzwanie, zwłaszcza gdy samo leczenie pochłania już dużo energii. Dlatego jeśli chcesz sobie ułatwić to zadanie, sięgnij po gotową, lekkostrawną dietę medyczną od MediDieta. Rekomendowana przez specjalistów MediCover, bezpieczna i korzystna dla Twojego zdrowia pozwoli Ci oszczędzić czas i unikać błędów żywieniowych.

A jeśli Twój stan na to pozwala, rozważ też dieta śródziemnomorska – jedną z najlepiej przebadanych diet wspierających zdrowie i długowieczność. Nie jest polecana tuż po zapaleniu trzustki, ale wspiera profilaktykę i leczenie wielu chorób, w tym nowotworów trzustki. Pamiętaj tylko, żeby wszystkie zmiany, nawet w stronę zdrowego żywienia wprowadzać w porozumieniu z lekarzem.

Potrzebujesz pomocy z doborem planu i kaloryczności? Umów się na bezpłatną konsultację!

Źródła:

• Sobocki J., Bogdanowska-Charkiewicz D., et al. Żywienie kliniczne w chorobach przewodu pokarmowego: aktualne wytyczne dotyczące praktyki klinicznej – zalecenia Sekcji Żywienia Klinicznego i Metabolizmu Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii. Polish Archives of Internal Medicine, 2025. DOI: 10.20452/pamw.16967.
• Lakananurak N., Gramlich L. Nutrition management in acute pancreatitis: Clinical practice consideration. World Journal of Clinical Cases 2020, 8(9), s. 1561–1573. DOI: 10.12998/wjcc.v8.i9.1561.
• Talukdar R., Unnisa M. Optimizing nutrition in chronic pancreatitis. Current Opinion in Gastroenterology 2022, 38(5), s. 495–500. DOI: 10.1097/MOG.0000000000000866.
• Bosetti C., Turati F., Dal Pont A., et al. The role of Mediterranean diet on the risk of pancreatic cancer. British Journal of Cancer 2013, 109(5), s. 1360–1366. DOI: 10.1038/bjc.2013.345.
• Głąbska, L. Kozłowska, E. Lange, D. Włodarek, Dietoterapia, Warszawa 2015.